Szanowni Państwo,
uprzejmie informujemy, że najbliższe posiedzenie KRAUM odbędzie się w dniu 13 marca 2025 r. w Szczecinie.
Organizatorem tego wydarzenia będzie Pomorski Uniwersytet Medyczny w Szczecinie.
Konferencja Rektorów Akademickich Uczelni Medycznych postuluje zmiany w systemie oceny szkół wyższych – w trosce o jakość polskiej nauki
Obecny system ewaluacji uczelni medycznych wymaga korekty – to główny wniosek z debaty Konferencji Rektorów Akademickich Uczelni Medycznych (KRAUM), zorganizowanej przez Uniwersytet Medyczny we Wrocławiu 27 lutego br. Rektorzy postulują m.in. odrębną ocenę instytutów badawczych oraz uczelni, a także zwiększenie liczby publikacji o najwyższej punktacji, które będzie można włączyć do oceny.
Stanowisko KRAUM zostanie przekazane ministrowi nauki i szkolnictwa wyższego.
Ewaluacja to proces oceny działalności badawczej jednostek naukowych, który ma kluczowe znaczenie m.in. dla ich finansowania. Obecny system, wprowadzony w 2018 r., budzi kontrowersje w całym środowisku naukowym. Także ze strony obecnego kierownictwa Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego płyną zapowiedzi konieczności modyfikacji.
– Zabieramy głos jako uczelnie medyczne, bo mamy swoją specyfikę – mówi prof. Agnieszka Hałoń, prorektor ds. rozwoju kadry akademickiej Uniwersytetu Medycznego we Wrocławiu. – O naszej odrębności stanowi fakt, że jesteśmy jednostkami badawczo-dydaktycznymi, których pracownicy jednocześnie pracują w sferze klinicznej, świadcząc usługi lecznicze w ramach uniwersyteckich szpitali klinicznych. Uwzględniając wszelkie różnice, generalnie nasza ocena ewaluacji dotyczy wielu niekorzystnych praktyk, jakie zaistniały w obowiązującym systemie. Opiera się on na algorytmie, który w naszej ocenie w kilku punktach wymaga korekty.
W czołówce długiej listy zastrzeżeń znajduje się problem tzw. slotów, czyli sposobu punktowania dorobku naukowego.
– W tym systemie bardziej opłaca się publikować dużo, ponieważ liczy się ilość, a nie jakość – wyjaśnia prorektor ds. nauki UMW prof. Piotr Dzięgiel. – W sposób oczywisty konsekwencją musi być obniżenie jakości zarówno publikacji, jak i samych badań naukowych. W skali kraju dochodzi do takich nieprawidłowości, jak np. korzystanie z usług tzw. „fabryk” publikacji, gdzie kupuje się prace bez prowadzenia działalności naukowej. Dlatego postulujemy taki sposób oceny, w którym promowane będą publikacje najwyższej jakości.
Zastrzeżenia, środowiska medycznych szkół wyższych budzi także taka konstrukcja systemu, na której tracą uczelnie, których pracownicy obok nauki realizują także działania dydaktyczne i kliniczne. Oceniani są jednak wyłącznie w jednym z tych obszarów. Prowadzi to do nieuzasadnionych ruchów kadrowych w niektórych jednostkach, czyli przesuwania pracowników z etatów badawczo-dydaktycznych na dydaktyczne tylko na potrzeby ewaluacji.
Obecny etap ewaluacji znajduje się na ostatniej prostej – obejmuje bowiem lata 2022-2025.
– Jako realiści proponujemy zmiany możliwe do wprowadzenia na etapie, na którym się znajdujemy. Nie znowelizujemy ustawy, ale na poziomie rozporządzenia istnieje możliwość wdrożenia uzgodnionych zapisów, które nie zakłócą całego procesu – dodaje prof. Piotr Dzięgiel. – Z tego powodu np. rekomendujemy pozostawienie bez zmian aktualnej listy czasopism. Budzi ona wiele wątpliwości, ale zmiana reguł gry w trakcie jej trwania będzie jeszcze gorsza. Nasze środowisko ma jednak pomysły, jak zmodyfikować kolejną ewaluację, po to by przyczyniła się do rzeczywistego rozwoju polskiej nauki i wzmocnienia jej pozycji w świecie.
– Uniwersytet Medyczny we Wrocławiu po raz kolejny był miejscem strategicznej dla naszego środowiska dyskusji. KRAUM właśnie we Wrocławiu rozpoczął debatę o jakości kształcenia w zawodach medycznych – podkreśla rektor Uniwersytetu Medycznego we Wrocławiu prof. Piotr Ponikowski. – To spotkanie zaowocowało konkretnymi rekomendacjami i zmianą standardów. Cieszę się, że także we Wrocławiu odbyła się debata na temat. Nie wykluczam, że w przyszłości będzie to cykliczna dyskusja o pozycji polskiej nauki i jej kształcie. Nasze środowisko jej potrzebuje. Siła tego spotkania polega właśnie na sile środowiska. Wypracowujemy wspólne stanowisko. I jako środowisko jednym, mocnym i projakościowym głosem będziemy mówić – dodaje rektor Ponikowski.
Przewodniczący KRAUM prof. Wojciech Załuska serdecznie zaprasza wszystkich zainteresowanych tematem ewaluacji jednostek naukowych do udziału w Konferencji KRAUM „Ewaluacja: jakich potrzeba zmian”, która odbędzie się w dniu 27 lutego br. we Wrocławiu.
Szczegóły i rejestracja znajdują się pod linkiem https://konferencje.umw.edu.pl/ewaluacja/
Organizatorem konferencji jest Uniwersytet Medyczny im. Piastów Śląskich we Wrocławiu.
Lublin, dn. 27 stycznia 2025 r.
Szanowny Pan
Dr inż. Marcin Kulasek
Minister nauki i szkolnictwa wyższego
Szanowny Panie Ministrze:
w imieniu Konferencji Rektorów Akademickich Uczelni Medycznych chciałbym złożyć Panu Ministrowi serdeczne gratulacje w związku z powołaniem na stanowisko szefa resortu nauki i szkolnictwa wyższego. Życzę jednocześnie wielu sukcesów podczas pełnienia tej jakże odpowiedzialnej misji.
W naszej ocenie jednym z najtrudniejszych wyzwań, przed którym stoi obecnie MNiSW, jest kwestia bieżącej ewaluacji jednostek naukowych za lata 2022-2025. Znaczna część polskiego środowiska naukowego, w tym przedstawiciele Komitetu Ewaluacji Naukowej, Rady Głównej Nauki i Szkolnictwa Wyższego oraz reprezentantów poszczególnych uczelni i instytutów, podnosi publicznie szereg wątpliwości, dotyczących tego, czy obecne zasady ewaluacji mogą stanowić obiektywną podstawę oceny poszczególnych dyscyplin w instytucjach naukowych. Wątpliwości te zostały w ostatnim okresie spotęgowane doniesieniami o udziale znanych polskich naukowców, niejednokrotnie przy wsparciu władz uczelni, w tzw. „papierniach” publikacyjnych, czyli nieformalnych grupach, które nieetycznie zwiększają swój dorobek naukowy poprzez dopisywanie się do generowanych masowo tekstów. Są one publikowane głównie w pismach naukowych o tzw. „drapieżnym” charakterze, cechujących się słabą jakością recenzji za to koniecznością niemałych opłat związanych z tzw. otwartym dostępem. O sprawie donosiły międzynarodowe portale zajmujące się tropieniem nietycznych postaw w nauce, a także Forum Akademickie i media ogólnopolskie (Dziennik Gazet Prawna, Gazeta Wyborcza i inne). Można zakładać, że ujawnione uczelnie i nazwiska naukowców to jedynie wierzchołek góry lodowej zjawiska o dużo szerszym zasięgu. Nie sposób patrzeć na opisany proceder w oderwaniu od trwającej ewaluacji naukowej, wszak generowane w ten sposób publikacje idą na konto uczelni, które zatrudniają jego uczestników. Zjawisko to wpisuje się w szerszą dyskusję o sensowności tzw. polityki otwartego dostępu w ogóle, o czym pisał ostatnio w Forum Akademickim Prof. Andrzej Jajszczyk.
Nie jest to niestety jedyny problem dotyczący obecnych zasad ewaluacji jednostek naukowych. Algorytm systemu preferuje jednostki małe w stosunku do dużych, łączy w jednej ocenie instytuty badawcze bez obowiązków dydaktycznych oraz jednocześnie kształcące studentów uniwersytety. Przypisuje ponadto tą samą liczbę slotów pracownikom badawczym co badawczo-dydaktycznym. Wszystko to stawia pod znakiem zapytania równość szans poszczególnych jednostek poddawanych ocenie.
Do tego dokłada się szeroko wykorzystywana podatność obecnego systemu na manipulacje. Powszechnie znane w środowisku i niejednokrotnie opisywane zjawiska, to zmniejszanie liczby N przez masowe przenoszenie pracowników na etaty dydaktyczne oraz celowe dopisywanie pracownikom badawczym dyscyplin, które w danej uczelni nie są ewaluowane, aby obniżyć im liczbę slotów pod kątem ewaluacji. Inne przykłady manipulacji to łączenie współautorów zgodnie z sugestiami programów komputerowych do „optymalizacji” ewaluacji, tak, aby podnieść wypełnienie slotów naukowcom o słabym dorobku. Od podatności na manipulację nie jest wolny proces przypisywania publikacji poszczególnym dyscyplinom, na co pozwala powszechne wykazywanie przez czasopisma wielu dyscyplin naukowych (na przykład medycyna, biologia, chemia, etc). Obecne zasady pozwalają też na udział w ocenie uczelniom, których dyscypliny, na przykład nauki medyczne, nie przeszły całego czteroletniego cyklu ewaluacyjnego.
Wszystko to, co zostało opisane powyżej powoduje, że obecne zasady ewaluacji nie dają gwarancji rzetelnej oceny efektywności i jakości działalności naukowej. Robocze analizy wykonane przez ekspertów KEN, jak to zaprezentowano na ostatnim spotkaniu KRASP w styczniu 2025, pokazują, że tworzone obecnie rankingi wg. zasad polskiej ewaluacji nie przystają, a wręcz są przeciwstawne, w stosunku do uznanych międzynarodowych klasyfikacji.
W podsumowaniu, Rektorzy zrzeszeni w KRAUM stoją na stanowisku, że zbliżająca się obecnie ewaluacja naukowa za lata 2022-2025 nie powinna odbywać się wedle obecnych reguł, bowiem nie zapewniają one rzetelnej, sprawiedliwej oceny jednostek. Zwracamy się z prośbą do Pana Ministra o rozważenie rozwiązań prawnych, czy to na poziomie ustawodawczym czy też rozporządzeń, które zapobiegłyby sytuacji stawiającej polskie środowisko naukowe, przede wszystkim oceniane jednostki badawcze, ale także MNiSW, przed koniecznością zmierzenia się z drastycznie wypaczonymi jej wynikami. Wśród możliwych rozwiązań jest odstąpienie od bieżącej ewaluacji lub jej odsunięcie w czasie z jednoczesną modyfikacją obowiązujących zasad.
Pozostajemy do dyspozycji Pana Ministra w kwestii udziału przedstawicieli KRAUM w pracach nad wypracowaniem właściwych rozwiązań.
Z poważaniem,
Prof. dr hab. Wojciech Załuska
Przewodniczący Konferencji Rektorów Akademickich Uczelni Medycznych
Prof. Wojciech Załuska – przewodniczący Konferencji Rektorów Akademickich Uczelni Medycznych – KRAUM, wiceprzewodniczący prof. Leszek Domański rektor Pomorskiego Uniwersytetu Medycznego w Szczecinie i prof. Maciej Małecki prorektor Uniwersytetu Jagiellońskiego ds. Collegium Medicum uczestniczyli 10 grudnia 2024 r. w spotkaniu z Ministrem Nauki Dariuszem Wieczorkiem.
Temat rozmowy dotyczył min. zbliżającej się ewaluacji uczelni medycznych. W zgodnej opinii rektorów państwowych uczelni medycznych, obecny system dyskryminuje duże, istniejące od wielu lat uczelnie w stosunku do małych jednostek tworzonych w ostatnich latach. Zwracano także uwagę na specyfikę uczelni medycznych, obejmującą działalność kliniczną i edukacyjną – te właśnie obszary w sposób zasadniczy różnią nas od instytutów badawczych ewaluowanych w dyscyplinie nauki medyczne. Rektorzy sugerowali ministrowi nauki zmiany w obecnym systemie ewaluacji dla cyklu 2022-2025 poprzez modyfikację rozporządzenia Ministra. Proszono także o rozważenie odrębnej oceny uczelni medycznych w stosunku do instytutów badawczych.
Przedstawiciele KRAUM zapewnili pana ministra o współpracy, deklarując jednocześnie gotowość specjalistów z naszego grona do służenia wszelką przedmiotową pomocą. Istotnym aspektem spotkania była również rozmowa o kwalifikacji czasopism, która zdaniem przedstawicieli KRAUM, wymaga znacznej korekty, przede wszystkim w zakresie ich racjonalnej jakości i udziału w parametryzacji.
W zgodnej ocenie przedstawicieli KRAUM spotkanie w Ministerstwie Nauki i Szkolnictwa Wyższego, było merytoryczne i rokujące na dalszą konstruktywną i owocną współpracę.”
Szanowni Państwo,
uprzejmie informujemy, że najbliższe posiedzenie KRAUM odbędzie się 7 listopada 2024 r. w Lublinie. Organizatorem jest Uniwersytet Medyczny w Lublinie.
W wyniku przeprowadzonych wyborów, nowym Przewodniczącym KRAUM został prof. dr hab. Wojciech Załuska, rektor elekt Uniwersytetu Medycznego w Lublinie.
Zastępcami Przewodniczącego zostali:
1. prof. dr hab. Leszek Domański, rektor elekt Pomorskiego Uniwersytetu Medycznego w Szczecinie
2. prof. dr hab. Zbigniew Krasiński, rektor elekt Uniwersytetu Medycznego im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu
3. prof. dr hab. Marcin Moniuszko, rektor elekt Uniwersytetu Medycznego w Białymstoku
4. prof. dr hab. Tomasz Szczepański, rektor elekt Śląskiego Uniwersytetu Medycznego w Katowicach
Kadencja nowych Władz rozpocznie się z dniem 1 września 2024r.
Biuro KRAUM będzie obsługiwane przez Uniwersytet Medyczny w Lublinie.
Fot. Paweł Sudara
Ostatnie w bieżącej kadencji spotkanie Konferencji Rektorów Akademickich Uczelni Medycznych zorganizował Gdański Uniwersytet Medyczny pod przewodnictwem rektora prof. Marcina Gruchały. W obradach, które odbyły się w dniach 19-20 czerwca br. w Sopocie udział wzięli obecnie urzędujący rektorzy uczelni medycznych, rektorzy elekci oraz zaproszeni goście, w tym m.in.: wiceminister zdrowia dr Marek Kos z dyrektorem Departamentu Rozwoju Kadr Medycznych prof. Mariuszem Klenckim, przewodniczący PKA dr hab. Janusz Uriasz i prezes NFZ dr Filip Nowak.
Pierwszego dnia odbyło się zgromadzenie wyborcze, podczas którego wybrano władze KRAUM na nową kadencję. Przewodniczącym został prof. Wojciech Załuska, rektor Uniwersytetu Medycznego w Lublinie, a jego zastępcami: prof. Leszek Domański, rektor elekt Pomorskiego Uniwersytetu Medycznego w Szczecinie; prof. Zbigniew Krasiński, rektor elekt Uniwersytetu Medycznego im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu; prof. Marcin Moniuszko, rektor elekt Uniwersytetu Medycznego w Białymstoku oraz prof. Tomasz Szczepański, rektor Śląskiego Uniwersytetu Medycznego w Katowicach. Ich czteroletnia kadencja rozpocznie się 1 września 2024 r. Nad prawidłowością wyborów czuwał mec. Aleksander Rynkiewicz z Zespołu Radców Prawnych GUMed.
– Czuję się niezwykle wyróżniony i wzruszony – powiedział po wyborze prof. Wojciech Załuska. – Mogę obiecać, że zrobię wszystko, by służyć naszemu środowisku tak jak robili to moi poprzednicy w tych trudnych czasach.
Czwartkową dyskusję rozpoczęła prezentacja Doktoranckiego Forum Uczelni Medycznych, którą wygłosiła przewodnicząca Małgorzata Grochocka. Towarzyszyła jej Dagmara Kroll, przewodnicząca Samorządu Doktorantów GUMed. Do głównych celów Forum należą: wymiana informacji i doświadczeń, realizowanie wspólnych przedsięwzięć naukowych i kulturalnych, a także występowanie z propozycjami projektów aktów prawnych do właściwych organów władzy publicznej. Przewodnicząca DFUM przybliżyła finalizowany właśnie projekt monografii, zasady współpracy z KRD oraz zakończoną 13 czerwca br. konferencję Prawo w medycynie – medycyna w prawie.
Rozmowy z przedstawicielami resortu zdrowia w dużej mierze dotyczyły KPO i inwestycji zaplanowanych z tego funduszu. Ponadto dyskutowano o standardach kształcenia na pielęgniarstwie i położnictwie, które mają zostać wprowadzone z rocznym vacatio legis, natomiast jeszcze w tym roku mają wejść w życie standardy kształcenia na kierunku ratownictwo medyczne. Pochylono się również nad obowiązującą formułą Lekarskiego Egzaminu Końcowego, która zdaniem rektorów i reprezentantów MZ wymaga istotnej zmiany. Skupiono się również na praktycznym nauczaniu na ostanim roku studiów i kontroli na kierunkach prowadzących kształcenie na kierunkach lekarskich pomimo negatywnej oceny PKA.
Sprawozdanie z konferencji Edukacja i humanizacja we współczesnej medycynie zreferowały prof. Agnieszka Piwowar, prorektor ds. studentów i dydaktyki UMW i prof. Agnieszka Zimmermann, prorektor ds. jakości kształcenia GUMed, a o przyznaniu amerykańskiej akredytacji polskim uczelniom medycznym poinformował prof. Kamil Torres, prorektor ds. kształcenia i dydaktyki UMLub.
W czerwcowym KRAUM uczestniczyli także: prof. Piotr Widłak, dyrektor Biura „Centrum Wsparcia Badań Klinicznych” GUMed, reprezentujący grupę roboczą Polskiej Sieci Badań Klinicznych i dr Jakub Kraszewski, dyrektor naczelny UCK w Gdańsku, przewodniczący Polskiej Unii Szpitali Klinicznych.
Fot. Paweł Sudara/GUMed
Szanowni Państwo,
uprzejmie informujemy, że najbliższe posiedzenie KRAUM odbędzie się 19-20 czerwca 2024 r. w Sopocie. Organizatorem jest Gdański Uniwersytet Medyczny.
